Tiếng còi kết thúc trận chung kết vang lên; Việt Nam thắng người Thái. Dân ta ùa ra đi bão, cờ bay, còi inh ỏi, tiếng cười lẫn trong tiếng máy xe. Giữa lúc ai cũng đang hưng phấn, có hai chiếc xe quẹt mạnh vào nhau. Hai bên cùng bước xuống, mặt hằm hằm…Rồi người bị húc nhìn cái đầu xe, nhìn người kia, rồi buột miệng nói một câu: “Phanh này chắc mua bên Thái, thắng sao được. haha anh em cả nhà Việt Nam vô địch Việt Nam vô dịch”
Bài này thuộc Trụ TĨNH, trong cụm “Bình tĩnh cho đàn ông trung niên”. Đây là bài chuyển từ nhận diện sang hành động: khi đầu bắt đầu nóng, anh em ta không chỉ biết mình đang mất kiểm soát tình hình, mà còn có 6 công tắc cụ thể để kéo mình lại trước khi đẩy chuyện đi xa hơn.
Vì sao lý lẽ thôi chưa đủ
Bản thân tôi từ lúc ở Việt Nam sang Mỹ luôn luôn dùng mồm để giải quyết ! Nói không được tiếng Việt mẹ đẻ thì nói tiếng Mỹ giọng tiếng Miên để cố phân tích cho rằng mình đúng hơn… tự nghĩ đó là hợp lý, nhưng lại làm mọi việc tồi tệ hơn.
Càng nghĩ càng sôi máu. Rồi hăng quá nói quá. Càng muốn giữ thể diện càng dễ tự kéo mình vào rắc rối lớn hơn mức cần thiết.
Cho nên, lúc đầu bắt đầu nóng, thứ cứu anh em ta là các công tắc chuyển trạng thái.
Chuyện cái khay trong góc bếp
Có một thời gian tôi học chuyện này không phải từ sách, mà từ công việc làm bồi bàn một nhà hàng ở Mỹ.
“Làm ăn kiểu gì vậy?”
Khách quăng thẳng câu đó vào mặt tôi giữa giờ cao điểm. Tôi bật luôn để cãi cho ra nhẽ; mới được nửa câu thì anh quản lý kéo nhẹ tôi ra và nói : “em vào bếp bưng đồ ăn lên, để anh lo việc này.”
“Cay, cay thiệt, có phải lỗi của mình đâu; không cho mình giải thích!” tôi lẩm bẩm trong miệng
Anh quản lý nhìn tôi và ra hiệu kiểu: câm cái mồm mại lại !
Vì anh ta luôn luôn nhắc tôi là việc đầu tiên đừng để cái miệng mình đổ thêm dầu vào lửa khi khách phàn nàn. Khách vừa nóng, mình thêm một chữ giải thích như “nhưng mà…” là đủ làm lửa từ khách bắt sang phía mình.”
Sau khi xử lý xong ; gặp tôi dưới bếp anh ấy tiện nói thêm: Đông khách là càng phải bình tĩnh hơn nghe chưa! Ơ cái thằng này ; Nghe chưa ? Thái độ gì vậy?
Tôi chống chế “Em có cãi anh đâu”
“Ừ , mày chưa à !? Nhìn cái tay mày bấu cái khay kìa. Khách nhìn cái dáng đó, họ tưởng chuẩn bị đánh nhau với khách rồi đấy”
“Đừng nghĩ như thế nhé , to chuyện đấy; phải luôn luôn chuyển hướng tích cực thì cuộc đời mới khá được..”
Tôi lúc đó quê thật vì anh nói to mà nói đúng!
và tôi cũng tự nhủ: Lớn rồi Hoàng ơi, phải biết kiềm chế bản thân! Nhưng lúc đó tôi cũng ương bướng lắm chứ chưa lĩnh hội được hết! Ông ấy giảng tôi 1 bài dài …mà tôi chỉ nghe tai này lọt tai kia cho xong chuyện!
Rồi ngày đó và những ngày sau khi có chuyện kiểu gặp khách khó thì tôi chỉ nói là “ Dạ, em ghi nhận món này đang không đúng ý anh chị. Để em báo quản lý ra hỗ trợ bàn mình ngay.” Để cho ông ấy ra nà giải quyết, tôi cũng thật sự chưa lớn mà chỉ là né tránh!
Tránh né được bao lâu đây? Vì ở đoạn đường đời; làm gì có quản lý nào ; có người nào thay tôi nhận giải quyết cho mình đâu! Và tới tuổi trung niên rồi, không để cái tính trẻ con bốc đồng làm hại bản thân nữa!
Vì thế, tôi mày mò ra các cách chuyển trạng thái sang tích cục hơn!
Bảng 6 công tắc chuyển trạng thái
| Công tắc | Khi nào cần bấm? | Làm gì ngay? | Tác dụng chính |
|---|---|---|---|
| Dừng miệng | Giọng bắt đầu cứng, miệng muốn đáp ngay. | Ngưng 5–10 giây. | Chặn câu nói bẩn đi ra trước. |
| Xả thế thủ | Vai gồng, tay siết, hàm cứng. | Thả vai, mở bàn tay, lùi nửa bước. | Cắt tín hiệu “sẵn sàng đánh nhau” của cơ thể. |
| Kéo hơi thở xuống | Tim dồn, hơi thở ngắn, ngực nặng. | Hít chậm, thở ra dài hơn nhịp hít. | Nhả ga cho hệ thần kinh. |
| Đổi điểm nhìn | Mắt ghim vào mặt người kia, cái tôi bị kéo lên. | Nhìn sang ly nước, tờ bill, mặt bàn, bàn tay. | Giảm cảm giác đối đầu trực diện. |
| Rời điểm va chạm | Ở lại thêm là dễ nói cho bõ. | Xin vài phút, lùi ra khỏi chỗ đang nóng. | Giữ lại quyền chọn lại thế. |
| Trì hoãn phản hồi | Biết mình có lý nhưng đầu chưa đủ lạnh. | Dùng một câu chặn nhịp. | Không biến câu đúng thành dao. |
Chọn ra 2 công tắc thật sự dùng được
Vì nó nhiều quá! bình thường còn không bình tĩnh mà đọc nói gì lúc đầu óc nóng khùng đây! Vì thế, tôi thấy không cần phải nhớ đủ bộ. Cái cần là khi đầu bắt đầu bốc hỏa, anh em ta có một công tắc để bấm.
| Mẫu tự chọn công tắc | Anh em tự điền |
|---|---|
| 2 công tắc tôi sẽ tập trước | __________________ và __________________ |
| Dấu hiệu đầu tiên khi tôi nóng | ________________________________________ |
| Câu chặn nhịp tôi sẽ dùng | ________________________________________ |
Bước hành động trong 3 ngày tới
Trong 3 ngày tới, anh em không cần tập cả 6 công tắc. Anh chỉ cần chọn ra 2 công tắc của riêng mình.
| Ngày | Việc cần làm | Mục tiêu thật |
|---|---|---|
| Ngày 1 | Để ý dấu hiệu đầu tiên của cơ thể khi mình nóng: giọng cứng, vai gồng, tim dồn, mắt ghim hay miệng muốn đáp ngay. | Biết mình thường trượt từ đâu. |
| Ngày 2 | Chọn một công tắc thân thể và một công tắc lời nói. Ví dụ: thả vai và nói “để lát nữa tôi trả lời”. | Chọn ít để dùng được thật. |
| Ngày 3 | Viết sẵn một câu chặn nhịp mình có thể nói ra ngoài đời mà không thấy giả. | Có câu để dùng trước khi đầu nóng tự lái thay mình. |
Ví dụ: “Cho tôi vài phút, tôi không muốn nói lúc đang nóng.”
Viết sẵn ra một câu. Tập sẵn đúng một động tác. Cố định đúng một phản xạ mới. Đó là cách một người đàn ông bớt phải cầu may trong những tình huống nóng.
Kết bài
Sáu công tắc này không làm anh em thành người không bao giờ nóng. Đời thật không đơn giản vậy. Nó chỉ cho anh em ta một thứ quan trọng hơn: Một nhịp để không bị cơn nóng lái thay mình. Bình tĩnh không phải nhu nhược hay yếu đuối Bài nền để hiểu vì sao bình tĩnh không phải là yếu, nhịn, hay để người khác muốn làm gì thì làm.