Trụ TĨNH · Dùng khoản dư để lên đời
“Ngó cái bộ dạo này khấm khá heng. Đồ đạc xịn xò, ra đường bóng bẩy hanh thông.”
Nhưng đi guốc trong bụng nhau cả, chỉ có người trong cuộc mới biết chăn mình có rận hay không. Bề ngoài oai phong là thế, nhưng xương khớp vẫn rệu rã, đầu óc bốc hỏa vô cớ, bước qua cánh cửa nhà vẫn thấy mọi thứ ngột ngạt hệt như cái thời còn mạt rệp.
Tài khoản có dư rồi mà lưng vẫn buốt, đầu vẫn căng, nhà cửa thì rối tinh rối mù. Tối về lê cái xác rã rời lên giường thì cục tiền đó cũng chỉ nằm chết một chỗ. Nó chẳng cứu rỗi được đời đàn ông.
Vì thế, tiền không dùng đúng chỗ thì cũng chỉ là một con số biết nằm im. Ngược lại, vung tiền sắm dăm ba món đồ xịn cho oai mặt, khoác cái vỏ hào nhoáng bên ngoài để thiên hạ trầm trồ thì bên trong vẫn rỗng tuếch.
Tới cái tuổi này, đồng tiền phải được dùng theo một kiểu khác. Không phải hèn mà bo bo giấu kỹ, cũng không còn dại để mua ba cái sĩ diện hão. Dám chi, nhưng phải chi đúng chỗ để mua lại chút sức người.
Mục lục
- Vì sao đàn ông trung niên dễ hiểu sai chữ lên đời?
- Bớt đau nhức trong cái thân mình
- Bớt gắt gỏng trong đầu
- Bớt rối rắm trong không gian sống
- Bớt cạn kiệt vào cuối ngày
- Lên đời tuổi trung niên là dùng tiền để bớt hao
- Câu chuyện tiếp theo anh em mình nên bàn
- Gợi ý internal link trong cụm
Có lúc tôi phải ngồi xuống, châm điếu thuốc và tự tát cho tỉnh bằng một câu chí mạng:
Mình đang “lên đời” thật, hay chỉ đang rước thêm một đống đồ đạc về để tự trói cổ vào cái guồng quay vắt kiệt mồ hôi?
Chính ở khúc này, khái niệm “lên đời” cần phải được định nghĩa lại.
Vì sao đàn ông trung niên dễ hiểu sai chữ lên đời?
Hồi hai mươi, ba mươi tuổi, tụi mình hay đánh giá sự thăng tiến bằng những phép CỘNG: thêm con xe, rước về món nội thất xịn, sắm thêm thứ gì đó để chứng minh mình đã khá hơn.
Bước sang dốc bên kia cuộc đời thì mọi chuyện đảo lộn hoàn toàn. Cái giá của một nhịp sống sai lầm không còn được tính bằng tiền nữa.
Đặc biệt là những anh em như tôi đang ở xứ người kiếm tiền. Có người còn phải vay mượn để đi xuất khẩu lao động, nhưng chưa kịp trả hết nợ đã như xuất khẩu vào một hang động tối tăm vì vẫn mang theo tư duy xài tiền tăm tối.
Nó bắt anh em trả bằng những cơn đau nhức ở đốt sống cổ, bằng những đêm trằn trọc mất ngủ. Rồi bằng cả bầu không khí ngột ngạt trong bữa cơm gia đình.
Ở tuổi này, sai một nhịp sống là trả bằng sức khỏe, khí sắc và sự yên ổn trong nhà.
Thành thử ra, nếu cứ bám víu lấy tư duy “lên đời là phải sắm thêm”, đàn ông rất dễ sập bẫy.
Nói cho vuông:
Lên đời ở tuổi trung niên tuyệt đối không phải là thêm đồ. Nó là bớt hao.
Mà hao mòn ở đâu?s
| Hao ở đâu? | Đừng mua thêm | Hãy mua bớt |
|---|---|---|
| Thân | Đồ cho oai | Đau nhức |
| Đầu | Việc cho bận | Gắt gỏng |
| Nhà | Nội thất cho đầy | Rối rắm |
| Cuối ngày | Lịch cho kín | Kiệt sức |
Bớt đau nhức trong cái thân mình
Đàn ông tụi mình hay có cái tật lầm lì chịu đựng vì đã quen thói rồi.
Mỏi vai gáy thì lơ đi. Đau lưng vẫn ráng ngồi thêm chút. Ngủ chập chờn cũng tặc lưỡi cho qua. Khổ nỗi, cơ thể chẳng biết nói dối. Nó cứ âm thầm trừ điểm anh em mình mỗi ngày, từng li từng tí.
Khoa học gọi sự hao mòn này là “tải trọng allostatic” (allostatic load) — thuật ngữ y khoa chỉ sự kiệt quệ của cơ thể khi phải liên tục gồng mình chống đỡ với những căng thẳng mãn tính.
Thân thể là cái xưởng chính của đời đàn ông. Xưởng hư rồi, mọi tham vọng còn lại chỉ là bảng hiệu treo ngoài cửa.
Nhìn chính mình trong gương, bây giờ tôi cũng không dám để đầu tóc rối mù, mặc kệ cái mũi to kệch rồi tự cho phép bản thân xuề xòa. Tôi cố gắng tôn trọng mình và người xung quanh hơn.
Một cuộc sống nhìn có vẻ đang thăng hạng mà sáng lết khỏi giường đã thấy rã rời, ngồi ôm vô lăng chạy freeway một lát liền ê ẩm, đi làm về xương cốt rệu rã thì nói thật, đó chưa chắc là lên đời.
Thân mà mòn, tiền nhiều cũng chỉ là tấm bảng điểm của những năm tự hành xác.
Ông bà mình đúc kết cái chuẩn “lên đời” cao nhất của kiếp người qua một câu sắc lẹm:
“Ăn được ngủ được là tiên,
Không ăn không ngủ mất tiền thêm lo.”
Bớt gắt gỏng trong đầu
Nhiều ông anh cứ tưởng mình không đập bàn đập ghế, không chửi rủa ầm ĩ là thần kinh vẫn còn khỏe.
Thử ngẫm lại xem: dạo này mình có hay phản ứng thái quá với những chuyện nhỏ nhặt không? Ngưỡng nhẫn nhịn có ngắn lại không? Về nhà, chỉ cần một tiếng ồn của sắp nhỏ, một món đồ bị vứt lung tung hay dăm ba câu càm ràm của vợ cũng đủ làm mình bực chưa?
Đừng vội đổ lỗi rằng tính tình dạo này khó ở. Đó có thể là tiếng còi báo động của một hệ thần kinh đang bị kéo căng quá mức.
Một cái đầu lúc nào cũng phải phòng thủ thì chưa phải đang sống yên. Đó chỉ là một cuộc chiến chưa nổ thành tiếng.
Bớt rối rắm trong không gian sống
Rất nhiều anh em xem nhẹ vụ này, cứ nghĩ nhà bừa bộn đồ đạc một tí, sáng ra luýnh quýnh tìm chìa khóa một tí thì có chết ai.
Nhưng mâu thuẫn gia đình hiếm khi nổ ra vì một chuyện tày đình rớt từ trên trời xuống. Nó cứ âm ỉ nóng lên từ những ma sát vặt vãnh lặp đi lặp lại.
Tôi cũng đang cố gắng trưởng thành thật sự, nên phải tự nhắc mình: lớn rồi, Hoàng ơi. Đừng chỉ ngồi than vãn khi nhìn cơ ngơi hoang tàn, rồi lên mạng đóng vai đấng cứu thế nữa.
Một căn nhà rối không chỉ làm mất thời gian. Nó âm thầm rút cạn sự kiên nhẫn của cả gia đình.
Tôi từng tưởng đồ đạc vô tri thì không biết làm nhức đầu. Thế nhưng, Trung tâm Đời sống Hằng ngày của Gia đình tại Đại học UCLA từng tiến hành một nghiên cứu về sự bừa bộn trong nhà và mức độ căng thẳng của các thành viên.
Mật độ đồ đạc lộn xộn trong nhà có liên hệ với lượng hormone căng thẳng cortisol. Một không gian nhồi nhét quá nhiều thứ lỉnh kỉnh có thể liên tục gửi lên não tín hiệu rằng “công việc vẫn chưa hoàn thành”, khiến hệ thần kinh khó được xả hơi.
Nhà không cần thêm nhiều thứ để được gọi là khá hơn. Đôi khi nó chỉ cần bớt những thứ khiến người trong nhà va vào nhau.
Một căn nhà được nâng cấp đúng nghĩa không nhất thiết phải có thêm nội thất mới. Người Việt mình từ xưa đã trọng sự quang đãng hơn kiểu phô trương, nhồi nhét.
“Nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm.”
Một không gian sống “lên đời” không phải là rinh về những bộ nội thất chạm trổ rồng phượng, hay sắm đủ thứ máy móc lỉnh kỉnh che kín cả lối đi để chứng tỏ ta đây khá giả. Chữ “sạch” ở đây chính là sự tinh tươm và giản lược.
Không còn cảnh lục lọi tìm đồ, khỏi phải hò hét nhắc nhở, rồi dẹp luôn sự hậm hực mỗi sáng bước ra khỏi cửa. Một gia đình vận hành êm ái, trơn tru như thế chính là minh chứng rõ nhất của việc lên đời.
Bớt cạn kiệt vào cuối ngày
Thay vì mân mê xem cuối tháng dư được bao nhiêu tiền, các ông thử kiểm tra xem cuối ngày mình còn lại bao nhiêu… phần người.
Tiền cuối tháng nhiều hơn mà phần người cuối ngày ít đi thì cái giá đó chưa chắc đã rẻ.
Coi thử bản thân còn giữ được bao nhiêu kiên nhẫn để chơi với con. Trong lòng còn đủ bình yên để ngồi nghe người nhà tâm sự không? Hay vừa bước qua cửa, mình chỉ còn là một cái bóng rỗng tuếch và bực dọc ném phịch xuống ghế sô pha?
Nếu ngó bộ đang làm ăn khấm khá nhưng tối đến anh em chỉ còn lại sự trống rỗng và mệt nhoài, thì thành thật mà nói, tụi mình chưa hề thăng hạng như vẫn tưởng. Quanh đi quẩn lại, mình chỉ đang rước thêm gánh nặng vào thân để nó bào mòn sinh lực nhanh hơn mà thôi.
Cuối ngày còn cười nổi với vợ con, đó cũng là một loại tài sản. Chỉ là ngân hàng không biết ghi nó vào sao kê.
Lên đời tuổi trung niên là dùng tiền để bớt hao
Bốn chữ bớt đau, bớt gắt, bớt rối, bớt kiệt nghe không hề oai phong, cũng chẳng tạo ra cảm giác “đã” ngay lập tức.
Nhưng kiếp đàn ông trung niên sống vì sự dẻo dai của những ngày tháng sắp tới. Mỗi sáng thức dậy thấy người nhẹ bẫng, chiều về nhà nét mặt giãn ra, không khí gia đình trong vắt — đó mới là thước đo bản lĩnh.
Chứ ngồi đó kể lể mãi về quá khứ thì khác gì tự tát vào mặt mình trong gương.
Bản lĩnh tuổi này không nằm ở việc gồng được bao lâu. Nó nằm ở chỗ biết sửa đời mình để khỏi phải gồng mãi.
Vậy nên, khi bắt đầu dư dả ra một chút, câu bật ra trong đầu đừng bao giờ là: “Giờ mình sắm thêm cái gì?”
Thay vào đó, hãy tự hỏi: “Đời mình đang hao ở đâu nhất, và thứ gì giúp chỗ đó bớt mài mình đi?”
Câu hỏi đúng sẽ cứu mình khỏi rất nhiều khoản chi sai.
Câu chuyện tiếp theo anh em mình nên bàn
Nếu bài này đã lột trần được định nghĩa “lên đời” thực chất là bớt hao mòn, thì ở bài kế tiếp, anh em mình sẽ đi vào thực chiến:
Nếu đã hiểu phải bớt hao, vậy đàn ông chúng ta nên ưu tiên dùng tiền để nâng cấp chỗ nào trước tiên cho đúng trật tự?
Bài kế tiếp
Thứ tự nâng cấp của đàn ông trung niên: thân trước, nhà sau, hình ảnh để cuối
- Có khoản dư rồi, đừng vội sống to hơn
- Thứ tự nâng cấp của đàn ông trung niên: thân trước, nhà sau, hình ảnh để cuối
- Khoản dư đầu tiên nên cứu chỗ nào: giấc ngủ, sức lực, thời gian hay sự yên trong nhà?
- Nâng cấp nào giúp anh đi làm đỡ mòn hơn mỗi ngày?
- Khi đàn ông trung niên bắt đầu có khoản dư, thứ đáng quý nhất là quyền chậm lại