Trụ Tĩnh /
Bản đồ Bình tĩnh /
Chặng 1: Nhận ra ngòi nổ
Bài này là bài mở đầu của cụm Bình tĩnh. Trọng tâm không phải là dạy anh nhịn, nuốt cục tức, hay tỏ ra mình hiền hơn. Trọng tâm là nhìn lại một điều gốc hơn: bình tĩnh thật ra là gì, và vì sao thiếu bình tĩnh có thể biến người đàn ông thành mối nguy ngay trong chính nhà mình.
Một chiều cận Tết, trước ngày qua Mỹ định cư, nhà tôi rối như nồi nước sôi.
Tôi đứng giữa căn bếp, mắt vằn lên tia máu khi nhìn Thằng cháu nhỏ tay chân lóng ngóng, lạt buộc lỏng, lá xếp lệch. Trong cơn cuồng nộ của một kẻ tự cho mình là “trụ cột”, tôi đã chửi thằng bé thậm tệ.
Lúc đó, tôi dùng cái quyền làm người lớn, cái thế của người “bề trên”, để ỷ mạnh hiếp yếu. Tôi trút cơn điên của mình lên một đứa trẻ ngay trong ngày cuối năm, ngay trước lúc mình rời khỏi quê nhà để bước sang một đời sống khác.
Sau này, khi đã ngồi trên máy bay, rồi đáp xuống đất Mỹ, giữa cái tĩnh lặng lạnh người của xứ lạ, tôi không ngủ được. Khuôn mặt sợ hãi của thằng cháu cứ ám lấy tôi. Đôi mắt rớm lệ đó không ồn ào, không trách móc, nhưng nó nằm lại trong đầu tôi rất lâu.
Lúc đó tôi mới thấy mình hèn.
Hóa ra chuyến đi Mỹ này, thứ hành lý nặng nhất tôi mang theo không phải vali. Nó là sự hối hận vì thiếu bản lĩnh để bình tĩnh.
Tôi càng đau hơn khi nhớ lại một chuyện: hồi nhỏ, tôi cũng từng bị mắng khi bị giao một việc mà chưa ai chỉ cho một câu, chưa ai làm mẫu một lần. Cảm giác bị người lớn chửi trong khi mình còn chưa hiểu phải làm sao, tôi từng nếm rồi. Vậy mà lớn lên, tới lúc mình có quyền hơn một đứa nhỏ, tôi lại lặp lại đúng thứ từng làm mình tổn thương. tôi biết rõ: lúc đó không phải là chỉ dạy mà là tôi trút giận cho hả. Haizzz; chán quá! Đúng là người từng bị tổn thương, nếu không tỉnh, rất dễ đem vết thương đó đặt lại lên người yếu hơn mình.
Bình tĩnh là một lựa chọn, không phải bản năng.
Bài này nằm ở đầu Bản đồ Bình tĩnh, trong Chặng 1: Nhận ra ngòi nổ.
“`
Ở chặng này, điều cần làm trước tiên chưa phải là học cách nói cho hay, phản ứng cho khôn, hay xử lý xung đột cho đẹp. Việc đầu tiên là gọi đúng tên cái mình đang thiếu. Nếu còn nhầm bình tĩnh với hiền, nhịn hoặc yếu, người đàn ông rất dễ lấy cái nóng của mình ra làm bằng chứng cho bản lĩnh.
Nhưng nóng lên không làm mình có trọng lượng hơn. Nhiều khi nó chỉ làm người thân sợ mình hơn.
Sau bài này, anh có thể đọc tiếp bài Vì sao đàn ông trung niên dễ nóng giận hơn trước để hiểu vì sao ngòi nổ của mình ngắn dần theo tuổi, áp lực, thiếu ngủ, tiền bạc và sĩ diện.
“`
Cái Nhầm Lớn Nhất Về Bình Tĩnh
“`
Nhiều người đàn ông như tôi nhầm bình tĩnh là biểu hiện của sự mềm hèn yếu đuối!
Vì thế, tôi nghĩ là tôi phải gào to hơn; phùng mang trợn má lên với cái mặt đầu sẹo và rỗ lền thì ngừoi khác sẽ nể nặng giọng thì người khác sẽ không nể.
“Thật là ấu trĩ quá Hoàng ơi!” tôi thở dài và thầm trách bản thân với cái suy nghĩ như thế! Cái nhầm nguy hiểm vì nó có thể làm hỏng cả gia đình và người thân yêu nhất!
Trong Bản đồ Bình tĩnh, đây là điểm khởi đầu: phải sửa lại định nghĩa trước đã. Sau khi hiểu bình tĩnh không phải yếu, bước tiếp theo là nhìn vào lý do vì sao đàn ông trung niên lại dễ nóng giận hơn trước.
Tôi nhận rõ điều tổn thương tôi gây cho cháu tôi đến tận bây giờ; hàng ngày luôn! Hậu quả của việc mất bình tĩnh lạ ở chỗ: nó không tới rồi đi một phát cho xong. Nó cứ nằm lại, gặm nhấm mình từng chút một. Cái đau không ồn, nhưng dai. Còn cháu hay người thân tôi phải nhận vết thương tôi gây ra thì …ôi tôi chẳng dám nghĩ luôn
Vì vậy, trước khi học cách xử lý cơn nóng, anh cần nhận ra những dấu hiệu sắp mất bình tĩnh càng sớm càng tốt.
Tôi không bào chữa cho hành động thiếu suy nghĩ và kiểm soát khi chửi mắng thằng cháu cảu tôi đâu vì tôi biết tôi lớn rồi mà !
Nhưng muốn nói thêm là mất kiểm soát như thế là do tôi hay ai đó nhầm lẫn về sự bình tĩnh! Bởi vì, khi ra ngoài xã hội và cuộc sống bên ngoài thì tôi và một số anh em hiểu rõ hậu quả nếu mà nóng giận thì sẽ để lại hậu quả ngay trước mắt luôn! Kiểu, không còn cơ hội làm lại khi đã đi quá xa….
“`
Bình Tĩnh là đẳng cấp hoàn toàn khác
“`
Hiền, nhịn và yếu đuối cũng có mặt tốt đấy; nhưng để xếp cùng hàng với sự bình tĩnh thì có lẽ chưa đủ tuổi!
Ví dụ như ai nói : “sao mày không …mày hiền quá! nhịn vậy cũng được sao!? Chỉ có kẻ yếu mới …” nghe nó chạm tự ái làm sao đấy! lại khiến cho đàn ông lại càng hiểu lầm hơn về sự bình tĩnh
Không!
Hiền nhiều khi giống một tấm vải. Ai kéo đâu thì đi đó. Người ta thích vò sao thì để người ta vò vậy. Hiền là một nét tính, nhưng nếu thiếu ranh giới, nó rất dễ biến thành cam chịu luôn!
Nhịn thì giống lấy nắp đè lên nồi nước đang sôi. Nhìn ngoài có vẻ yên, nhưng lửa vẫn còn nguyên ở dưới. Người nhịn có thể không nói ngay lúc đó, nhưng thuốc nổ vẫn nằm trong người, đợi một dịp khác để bật ra và nổ mạnh hơn.
Yếu thì khỏi phải nói rồi; kiểu không dám đụng vào chuyện cần xử lý.
Bình tĩnh là đẳng cấp hay trình cao hơn; khác hoàn toàn cả ba thứ đó.
Bình tĩnh là giữ mình không hành động theo bản năng.
Nói cách khác, bình tĩnh là bước đầu tiên của Chặng Nhận ra ngòi nổ: mình biết cơn nóng đang có mặt, nhưng không giao tay lái cho nó ngay lập tức.
Bình tĩnh là kiểm soát cảm xúc và hành động rất khôn ngoan! Nói dễ hiểu như điều khiển tay lái của một chiếc xe đang chạy, chỉ 1 giấy lơ là ông bà cũng không gánh nổi! luôn luôn bình tĩnh xử lý mọi tình huống tốt nhất khi đang lưu thông ; không để cho tâm trí xao nhãng hay bị kẻ khác kích động…
Với đàn ông trung niên nhập cư, hình ảnh này rất thật luôn nhé anh em. Mình giống tài xế đang đổ đèo. Trên xe không chỉ có vợ con. Trên xe còn có tiền nhà, bảo hiểm, giấy tờ, tiếng Anh, lịch học của con, trách nhiệm ở Mỹ, trách nhiệm ở quê… Ở khúc cua gắt, đạp ga không phải là mạnh. Mạnh là biết rà phanh trước khi cả xe đang nghiêng !
Nhưng muốn rà phanh đúng lúc, anh phải biết khi nào xe bắt đầu nghiêng. Đó là lý do cụm Bình tĩnh đi theo thứ tự: trước hết nhận ra ngòi nổ, sau đó mới học cách giữ lại tay lái.
Vì thế, tôi cảm nhận tốt hơn căng thẳng tăng lên, đầu óc dễ giữ được ít dữ kiện hơn, đổi góc nhìn chậm hơn, và rơi vào xử lý phản xạ nhanh hơn.
Nói đời thường: lúc đang nóng, cái mình thấy “rất đúng” nhiều khi chỉ là hệ thần kinh đang đẩy mình vào chế độ phản ứng.
Cho nên bình tĩnh không phải đạo đức trang trí. Nó là cách giữ cho đầu mình còn đủ sáng để không xử một chuyện nhỏ như một trận sống còn.
“`
Việc Cần Làm Trong 24 Giờ Tới Để Giữ Bình Tĩnh
“`
Bài tập trong phần này không nhằm biến anh thành một người mới sau một đêm. Nó chỉ làm một việc nhỏ nhưng quan trọng: giúp anh nhìn ra mình đang hiểu bình tĩnh như thế nào, và cơn nóng gần nhất của mình thật ra bật lên từ đâu.
Tôi thì dở trong việc giữ bình tĩnh lắm! Bạn tôi thì nói tôi là Hoàng chó điên; rồi Hoàng tăng động…Nên tôi luôn luôn có gắng thay đổi vì tôi muốn trưởng thành thật sự
với bìa luyện 24 giờ này , tôi và anh em chẳng cần hứa thay đổi cả đời. Cũng dừng đóng vai siêu nhân mà có thể thay đổi mình thành người mới sau một đêm.
Việc cần làm trước là nhìn cho đúng hiện trạng của chính mình.
Bài tập 24 giờ để giữ bình tĩnh
| Viết ra trong 24 giờ tới | Câu trả lời của tôi | Lần sau tôi sẽ làm gì khác đi? |
|---|---|---|
| Cơn nóng gần nhất của tôi bật lên vì chuyện trước mặt, hay vì trong người đã đầy sẵn? | … | … |
| Lâu nay tôi đang hiểu nhầm “bình tĩnh” thành cái gì: hiền, nhịn hay yếu? | … | … |
| Khi bắt đầu nóng, dấu hiệu đầu tiên trong người tôi thường là gì? | … | … |
| Nếu gọi đúng tên lại từ hôm nay, tôi muốn giữ tay lái bằng cách nào? | … | … |
Ba câu này không giải quyết hết cuộc đời. Nhưng nó tạo ra một khoảng dừng hợp lý ; đôi khi đó là thứ cứu chúng ta lúc mất kiểm soát.
“`
Kết
“`
Điều đáng sợ không phải một lỗi nhỏ trong nhà. Điều đáng sợ là cái nóng của người đàn ông làm đau những người không đáng phải gánh phần đó.Người thân không cần một người lúc nào cũng thắng lý. Đứa nhỏ không cần một người chỉ giỏi chê. Gia đình cũng không cần một người đàn ông lúc nào cũng chứng minh mình có quyền bằng cách làm người khác sợ.
Thứ cả nhà cần hơn là một người, ngay lúc mệt nhất, vẫn giữ được cách của mình.
Không đưa hành vi cho cảm xúc dắt mũi. Không đem phần độc ngoài đời về đổ vào nhà. Không biến mình thành mối nguy của chính nhà mình.Mà là ngay lúc trong người đang nổi sóng, anh vẫn còn đủ tỉnh để giữ tay lái. Đó mới là bản lĩnh.
“`